Hoe verloopt een eredienst
Komt u voor het eerst naar de Maartenskerk, of bent u benieuwd waarom alles gaat zoals het gaat? Hieronder leggen we stap voor stap de liturgie uit: de vaste volgorde die we in onze erediensten aanhouden.
1. Vooraf
Voor de dienst begint speelt het orgel. Ondertussen zoekt iedereen een plekje in de kerk. Vraag gerust welke plaatsen voor u beschikbaar zijn. Ook kunt u een Bijbel en/of psalmboekje van ons gebruiken. De te zingen psalmverzen en het Bijbelgedeelte waarover gepreekt zal worden staan aangekondigd op de psalmborden.
2. Binnenkomst kerkenraad
Als het orgel is gestopt met spelen, komt de kerkenraad de kerk binnen achter de preekstoel, vanuit de consistoriekamer. De tweede man is de dominee. Hij wordt naar de kansel gebracht en krijgt bij de trap van de preekstoel een hand van een ouderling.
De kerkenraad heeft in de consistorie een paar dingen doorgesproken en in een gezamenlijk gebed Gods hulp en zegen over de eredienst gevraagd. Met de handdruk geeft de ouderling namens de kerkenraad de verantwoordelijkheid over de dienst aan de predikant. Hij staat niet zomaar op de preekstoel, maar staat met een opdracht namens de HEERE, zijn Zender.
3. Stil gebed
Na deze handdruk bidden we in stilte ieder persoonlijk om een zegen over de dienst (sommige mannen doen dit staande).
4. Afkondigingen, votum en groet
Meestal volgen nu enkele mededelingen voor de gemeente (de afkondigingen). Vervolgens spreekt de dominee namens de gemeente onze afhankelijkheid van God uit in het votum:
Onze hulp en onze enige verwachting is in de Naam des Heeren HEEREN, Die hemel en aarde geschapen heeft, Die trouwe houdt en eeuwig leeft, en Die nooit laat varen enig werk dat Zijn hand begon. Amen.Vanuit Psalm 124 vers 8 en Psalm 138 vers 8; de tekst kan wat variëren.
Direct na het votum komt de groet, waarin de dominee namens God zelf met opgeheven handen de gemeente zegent:
Genade zij u en vrede van Hem Die is, Die was en Die komen zal. En van de zeven Geesten Die voor Zijn troon zijn. En van Jezus Christus, Die de getrouwe Getuige is, de Eerstgeborene uit de doden en de Overste van al de koningen der aarde. Amen.Vanuit Openbaring 1 vers 4 en 5; soms wordt een andere groet vanuit een ander Bijbelboek gebruikt.
5. Zingen
We zingen een psalm. De te zingen psalmen staan aangegeven op de psalmborden die in de kerk hangen.
Voorbeeld: Ps 5 : 1, 3 betekent Psalm 5, en daarvan het eerste en derde vers. De predikant heeft psalmen uitgekozen die te maken hebben met het onderwerp van de preek van vandaag.
6. Wet of geloofsbelijdenis
In de morgendienst worden nu door de ouderling de Tien Geboden (de wet) gelezen, zoals deze staat in Exodus 20, gevolgd door de door Jezus uitgesproken kernachtige samenvatting (hoofdsom) daarvan (Matthéüs 22 : 37-39).
In de middagdienst leest de ouderling de Twaalf Artikelen, ook wel genoemd de Apostolische Geloofsbelijdenis. Hierin spreken we als gemeente uit wat de kern is van het christelijk geloof.
In aansluiting op deze lezing van wet of geloofsbelijdenis wordt soms een psalm gezongen.
7. Gebed
De predikant bidt namens de gemeente tot God.
In dit gebed vragen we om Gods hulp bij het luisteren naar de preek. We vragen of God met Zijn Geest aanwezig wil zijn, zodat we de Bijbel en de uitleg daarvan voor ons eigen leven begrijpen. Er wordt verder gebeden voor de zieken, voor verdrietige en blijde gebeurtenissen in de gemeente of in de wereld om ons heen, voor ons dorp, ons eiland of ons land, voor zending, of andere zaken. Tijdens het gebed gaan sommige mannen staan.
Het gebed en de schriftlezing (hieronder) zijn bij gastpredikanten wel eens in omgekeerde volgorde.
8. Schriftlezing
De ouderling leest nu het gedeelte uit de Bijbel dat door de dominee als leidraad gebruikt gaat worden voor de preek. De predikant herhaalt soms nog één of enkele verzen uit dit gedeelte die hij heeft uitgekozen als thema voor de dienst.
Wij lezen de Bijbel vanuit de zogenoemde Statenvertaling. In de middagdienst wordt er soms een gedeelte behandeld vanuit de Heidelbergse Catechismus. Dit is een belijdenis die in het psalmboekje direct na de psalmen te vinden is. Hij is opgedeeld in "zondagen", waarin steeds een paar vragen over het geloof worden behandeld.
9. Zingen
Voor de preek zingen we opnieuw een psalm.
10. Prediking
De preek is het belangrijkste deel van de eredienst. De predikant legt het gelezen Bijbelgedeelte uit. Daarbij trekt hij een lijn naar de betekenis daarvan voor vandaag en voor het leven van ons allen.
Het is Jezus Christus Zelf, Die heeft opgeroepen om via de prediking Zijn Woord uit te leggen en te verbreiden. Hij heeft beloofd dat Hij door dit middel mensen tot het geloof zal brengen en met Zijn Geest mensen zal veranderen.
11. Zingen
Meestal wordt in de tweede helft van de preek of na de preek een psalm gezongen.
12. Dankgebed
De predikant gaat voor in dankgebed. We danken God voor wat Hij ons heeft geleerd. We bidden om Zijn zegen en leiding voor de komende tijd en voor de toekomst.
13. Zingen
We zingen nog een psalm.
14. Zegen
Na het zingen gaan we staan. De predikant legt dan de zegen van de Heere op de gemeente:
De HEERE zegene u en behoede u; de HEERE doe Zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig; de HEERE verheffe Zijn aangezicht over u en geve u vrede. Amen.Numeri 6 : 24-26
of
De genade van de Heere Jezus Christus en de liefde van God en de gemeenschap van de Heilige Geest zij en blijve met u allen. Amen.2 Korinthe 13 : 13
Na het uitspreken van de zegenbede verlaat de dominee de preekstoel en krijgt weer een hand, een teken van instemming van de kerkenraad. De kerkenraad loopt terug naar de consistorie om daar samen de dienst af te sluiten.
15. Uitleidend orgelspel
Terwijl het orgel speelt, verlaten we de kerk.
16. Collecte
Bij de uitgang worden drie collecten gehouden: één voor de diaconie, één voor de kerkvoogdij en één extra collecte voor wekelijks een ander doel, dat is aangekondigd bij de afkondigingen. De collecten zijn vrijblijvend; wij krijgen iedere eredienst de gelegenheid om God iets terug te geven van alles wat Hij ons schenkt.
De collecte van de diaconie wordt onder andere gebruikt voor financiële steun aan minder bedeelden in de gemeente of via (christelijke) organisaties, of voor zending en evangelisatie. De collecte van de kerkvoogdij wordt onder andere gebruikt voor de kosten van de erediensten, onderhoud van het kerkgebouw, en betaling van de predikant. U kunt uw bijdrage ook overmaken; de rekeningnummers staan op de eredienstpagina.
17. Praktische puntjes
- Een dienst duurt gewoonlijk ongeveer anderhalf uur.
- Voor kleine kinderen tot maximaal zo'n 4 jaar is er tijdens de morgendiensten kinderoppas in gebouw Calvijn achter de kerk.
- Bent u slecht ter been, dan kunnen we u ophalen met de kerkauto. Neem daarvoor vooraf contact met ons op.
- U kunt van ons een Bijbel en/of psalmboekje gebruiken.
- Zo'n 5 minuten voor aanvang van de dienst gaat er een groen lampje branden aan de preekstoel. Vanaf dat moment zijn alle plaatsen vrij, ook van die kerkleden die een vaste plek hebben.
- U zult zien dat de vrouwen van de gemeente een hoed, baret, muts of andere hoofdbedekking dragen, naar aanleiding van wat de Bijbel hierover zegt in 1 Korinthe 11.
- Vraag gerust hulp aan de koster (de gastheer in de kerk) of aan anderen als er iets onduidelijk is.